توسعه فرهنگی پيشنياز توسعه علمی

دکتر سوران کردستاني محقق و نويسنده کرد

منتشر شده در روزنامه همشهری

شماره‌ 2393‏‎ ‎‏‏،‏‎3 MAY 2001 ‎‏‏،‏‎ ارديبهشت‌1380‏‎ شنبه‌13‏‎ پنج‌‏‎


بسياري‌‏‎ سخنان‌‏‎ ايران‌‏‎ در‏‎ علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ چگونگي‌‏‎ درباره‌‏‎:‎درآمد‏‎
آن‌ ، ‏‎ نوين‌‏‎ معناي‌‏‎ در‏‎ علم‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ درست‌‏‎.‎است‌‏‎ شده‌‏‎ گفته‌‏‎
چگونه‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎ مهم‌‏‎ نكته‌‏‎ ولي‌‏‎ است‌‏‎ غرب‏‎ از‏‎ برگرفته‌‏‎
كنيم‌؟‏‎ قانونمند‏‎ كشورمان‌‏‎ در‏‎ را‏‎ علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ مي‌توانيم‌‏‎
پيچيده‌‏‎ كارهاي‌‏‎ و‏‎ ساز‏‎ از‏‎ شناخت‌‏‎ بدون‌‏‎ علمي‌ ، ‏‎ توسعه‌‏‎ بي‌شك‌ ، ‏‎
كشورهايي‌‏‎ در‏‎ به‌ويژه‌‏‎ نيست‌ ، ‏‎ امكان‌پذير‏‎ جامعه‌‏‎ يك‌‏‎ فرهنگ‌‏‎
از‏‎ يكي‌‏‎ با‏‎ و‏‎ هستند‏‎ توسعه‌‏‎ راه‌‏‎ در‏‎ هنوز‏‎ كه‌‏‎ ايران‌‏‎ چون‌‏‎
نهادينه‌‏‎ هستند ، ‏‎ روبه‌رو‏‎ رابطه‌‏‎ اين‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ مسائلي‌‏‎ مهمترين‌‏‎
بافت‌‏‎ خلال‌‏‎ از‏‎ علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ آن‌‏‎ دنبال‌‏‎ به‌‏‎ و‏‎ علمي‌‏‎ نگاه‌‏‎ كردن‌‏‎
توسعه‌‏‎ رو‏‎ اين‌‏‎ از‏‎.‎است‌‏‎ بوده‌‏‎ قومي‌‏‎ و‏‎ فرهنگي‌‏‎ متنوع‌‏‎ و‏‎ پيچيده‌‏‎
و‏‎ فرهنگي‌‏‎ ويژگيهاي‌‏‎ شناخت‌‏‎ به‌‏‎ منوط‏‎ كشورها‏‎ اين‌‏‎ در‏‎ علمي‌‏‎
چارچوب‏‎ اساس‌‏‎ براين‌‏‎ آنگاه‌‏‎ و‏‎ درآن‌‏‎ گوناگون‌‏‎ قومي‌‏‎ فرهنگهاي‌‏‎
مادي‌‏‎ نتايج‌‏‎ از‏‎ همگان‌‏‎ برخورداري‌‏‎ جهت‌‏‎ علمي‌‏‎ برنامه‌اي‌‏‎ بندي‌‏‎
نكات‌‏‎ به‌اين‌‏‎ توجه‌‏‎ با‏‎ زير‏‎ مقاله‌‏‎.‎است‌‏‎ علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ معنوي‌‏‎ و‏‎
.است‌‏‎ درآمده‌‏‎ نگارش‌‏‎ به‌‏‎

توسعه‌‏‎
هر‏‎ فرهنگ‌‏‎ مترقي‌‏‎ و‏‎ آرماني‌‏‎ بنيادي‌ ، ‏‎ مفاهيم‌‏‎ از‏‎ رشد‏‎ توسعه‌و‏‎
نهادي‌ترين‌‏‎ از‏‎ امروزه‌‏‎ و‏‎ مي‌گردند‏‎ محسوب‏‎ جامعه‌اي‌‏‎
توسعه‌‏‎.‎مي‌گردد‏‎ تلقي‌‏‎ جهان‌‏‎ كشورهاي‌‏‎ نمودن‌‏‎ اداره‌‏‎ راهبردها‏‎
مي‌توان‌‏‎ تعريف‌ ، ‏‎ دقيق‌ترين‌‏‎ در‏‎ عين‌حال‌‏‎ در‏‎ و‏‎ ساده‌ترين‌‏‎ را‏‎
.ناميد‏‎ انساني‌‏‎ جوامع‌‏‎ زندگي‌‏‎ وضع‌‏‎ نسبي‌‏‎ بهبود‏‎ پوياي‌‏‎ روند‏‎

انساني‌‏‎ توسعه‌‏‎
ناظر‏‎ بيشتر‏‎ دهه‌ 1970 ، ‏‎ تا‏‎ زمين‌‏‎ مغرب‏‎ در‏‎ توسعه‌‏‎ مفهوم‌‏‎ اما‏‎
صرف‌‏‎ و‏‎ – كاذب‏‎ رفاه‌‏‎ جمله‌‏‎ از‏‎ – رفاهي‌‏‎ جنبه‌هاي‌‏‎ بر‏‎
پس‌‏‎ و‏‎ بعد‏‎ به‌‏‎ دهه‌ 1970‏‎ از‏‎.‎بود‏‎ اقتصادي‌‏‎ كمي‌‏‎ شاخصه‌هاي‌‏‎
كمي‌ ، ‏‎ توسعه‌‏‎ جريان‌‏‎ در‏‎ نارساييهايي‌‏‎ و‏‎ منفي‌‏‎ پي‌آمدهاي‌‏‎ ازظهور‏‎
اهميت‌‏‎ انسان‌‏‎ زندگي‌‏‎ از‏‎ ديگري‌‏‎ شاخصه‌هاي‌‏‎ به‌‏‎ رفته‌‏‎ رفته‌‏‎
و‏‎ يافت‌‏‎ گسترده‌تر‏‎ و‏‎ عميق‌تر‏‎ مفهومي‌‏‎ توسعه‌‏‎ لذا‏‎ و‏‎ شد‏‎ داده‌‏‎
مبذول‌‏‎ خاصي‌‏‎ توجه‌‏‎ نيز‏‎ آن‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ و‏‎ معنوي‌‏‎ جنبه‌هاي‌‏‎ به‌‏‎
در‏‎ با‏‎ جامعه‌شناسان‌‏‎ و‏‎ انديشمندان‌‏‎ رو ، ‏‎ اين‌‏‎ از‏‎ هم‌‏‎ گرديد ، ‏‎
با‏‎ را‏‎ توسعه‌‏‎ مفهوم‌‏‎ “انساني‌‏‎ توسعه‌‏‎” پارادايم‌‏‎ انداختن‌‏‎
.بخشيدند‏‎ تحول‌‏‎ جامع‌نگرانه‌تر‏‎ نگاهي‌‏‎ و‏‎ عميقتر‏‎ برداشتي‌‏‎

توسعه‌‏‎ ابعاد‏‎ و‏‎ انواع‌‏

هماهنگ‌‏‎ انساني‌‏‎ توسعه‌‏‎ تحقق‌‏‎ شرايط‏‎ در‏‎ تنها‏‎ و‏‎ تنها‏‎ علمي‌ ، ‏‎
را‏‎ علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ لذا‏‎.‎است‌‏‎ تصور‏‎ قابل‌‏‎ -‎ درونزا‏‎ حالت‌‏‎ در‏‎
توسعه‌‏‎)‎ يعني‌‏‎ توسعه‌‏‎ اصلي‌‏‎ انواع‌‏‎ مجموعه‌‏‎ برآيند‏‎ مي‌توان‌‏‎
.دانست‌‏‎ (‎اقتصادي‌‏‎ توسعه‌‏‎ /سياسي‌‏‎ توسعه‌‏‎/فرهنگي‌‏‎‎
پيرامون‌‏‎ زمين‌ ، ‏‎ مغرب‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ مطالعاتي‌‏‎ مجموعه‌‏‎ بررسي‌‏‎ از‏‎
از‏‎ توسعه‌‏‎ كه‌‏‎ مي‌آيد‏‎ بر‏‎ چنين‌‏‎ است‌ ، ‏‎ گرفته‌‏‎ صورت‌‏‎ توسعه‌‏‎ مفهوم‌‏‎
ساري‌‏‎ است‌‏‎ جرياني‌‏‎ و‏‎ عيني‌‏‎ است‌‏‎ پديده‌اي‌‏‎ ساختارشناسي‌‏‎ ديدگاه‌‏‎
از‏‎ مجموعه‌اي‌‏‎ آن‌‏‎ جهش‌‏‎ و‏‎ پويش‌‏‎ پيدايش‌ ، ‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ اجتماع‌‏‎ در‏‎
رو ، ‏‎ اين‌‏‎ از‏‎ هم‌‏‎.دخيلند‏‎ و‏‎ آفرين‌‏‎ نقش‌‏‎ خاص‌ ، ‏‎ عوامل‌‏‎ و‏‎ عناصر‏‎
ابعاد‏‎ لذا‏‎ و‏‎ ;فراگير‏‎ و‏‎ جانبه‌‏‎ همه‌‏‎ است‌‏‎ جرياني‌‏‎ توسعه‌‏‎
آن‌ ، ‏‎ بودن‌‏‎ وجهي‌‏‎ چند‏‎ همين‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ متصور‏‎ آن‌‏‎ بر‏‎ مختلفي‌‏‎
اساسي‌ترين‌‏‎ و‏‎ مهمترين‌‏‎.‎مي‌سازد‏‎ مطرح‌‏‎ را‏‎ توسعه‌‏‎ از‏‎ انواعي‌‏‎
:از‏‎ عبارتند‏‎ انواع‌‏‎ اين‌‏‎
.فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ -‎‎‏‏1‏‎
.سياسي‌‏‎ توسعه‌‏‎ -‎ ‎‏‏2‏‎
.اقتصادي‌‏‎ توسعه‌‏‎ -‎ ‎‏‏3‏‎
علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ نياز‏‎ پيش‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎
است‌ ، ‏‎ انسان‌‏‎ زندگي‌‏‎ وضع‌‏‎ بهبود‏‎ توسعه‌‏‎ كه‌‏‎ فرض‌‏‎ پيش‌‏‎ اين‌‏‎ از‏‎
و‏‎ است‌‏‎ انسان‌‏‎ توسعه‌‏‎ محور‏‎ -‎ اولا‏‎ كه‌‏‎ مي‌آيد‏‎ بر‏‎ چنين‌‏‎
از‏‎ لذا‏‎ و‏‎ ;يكديگرند‏‎ ملازم‌‏‎ هماره‌‏‎ او‏‎ فرهنگ‌‏‎ و‏‎ انسان‌‏‎ درثاني‌‏‎
فرهنگ‌‏‎ و‏‎ توسعه‌‏‎ مفاهيم‌‏‎ كه‌‏‎ مي‌شود‏‎ نتيجه‌‏‎ چنين‌‏‎ معادله‌‏‎ اين‌‏‎
البته‌‏‎.‎است‌‏‎ توسعه‌‏‎ محور‏‎ فرهنگ‌‏‎ هم‌‏‎ و‏‎ ملازمند‏‎ هم‌‏‎ نيز ، ‏‎
از‏‎ ديگر‏‎ وجوهي‌‏‎ نيز‏‎ سياسي‌‏‎ توسعه‌‏‎ و‏‎ اقتصادي‌‏‎ توسعه‌‏‎ مفاهيم‌‏‎
توسعه‌‏‎ پاراديم‌‏‎ سه‌‏‎ هر‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎ توسعه‌‏‎ با‏‎ كه‌‏‎ توسعه‌اند‏‎
نسبت‌‏‎ اما ، ‏‎.‎مي‌كنند‏‎ تكميل‌‏‎ را‏‎ هماهنگ‌‏‎ و‏‎ متوازن‌‏‎ انساني‌‏‎
اين‌‏‎ از‏‎ وعميق‌تر‏‎ فراتر‏‎ حتي‌‏‎ مي‌توان‌‏‎ توسعه‌‏‎ با‏‎ را‏‎ فرهنگ‌‏‎
و‏‎ واقعي‌‏‎ توسعه‌‏‎ محور‏‎ تكاملي‌ ، ‏‎ و‏‎ پويا‏‎ و‏‎ زنده‌‏‎ فرهنگ‌‏‎دانست‌‏‎
توسعه‌‏‎ فرآيند‏‎ واقع‌‏‎ در‏‎.‎است‌‏‎ آن‌‏‎ محركه‌‏‎ نيروي‌‏‎ حال‌‏‎ عين‌‏‎ در‏‎
و‏‎ مي‌گردد‏‎ آغاز‏‎ توسعه‌‏‎ پروسه‌هاي‌‏‎ ديگر‏‎ از‏‎ پيشتر‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎
انواع‌‏‎ ديگر‏‎ شروع‌‏‎ زمينه‌‏‎ نمودن‌‏‎ فراهم‌‏‎ و‏‎ فرهنگي‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ با‏‎
.مي‌سازد‏‎ محقق‌‏‎ را‏‎ توسعه‌‏‎ واقعي‌‏‎ پروسه‌‏‎ توسعه‌ ، ‏‎
و‏‎ متوازن‌‏‎ انساني‌‏‎ توسعه‌‏‎ پيشبرد‏‎ در‏‎ را‏‎ فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ اهميت‌‏‎
;نمود‏‎ بيان‌‏‎ مي‌توان‌‏‎ نيز‏‎ ديگري‌‏‎ گونه‌‏‎ به‌‏‎ هماهنگ‌ ، ‏‎ و‏‎ پايدار‏‎
از‏‎ پيش‌‏‎ زندگي‌‏‎ وضع‌‏‎ يافتن‌‏‎ بهبود‏‎ و‏‎ توسعه‌‏‎ اساسا‏‎ اينكه‌‏‎ آن‌‏‎ و‏‎
لزوم‌‏‎ انديشه‌‏‎ بر‏‎ است‌‏‎ مبتني‌‏‎ بپيوندد ، ‏‎ وقوع‌‏‎ به‌‏‎ عمل‌‏‎ در‏‎ آنكه‌‏‎
آن‌‏‎ نمودن‌‏‎ راهبردي‌‏‎ و‏‎ پرورانيدن‌‏‎ و‏‎ انديشه‌‏‎ اين‌‏‎ و‏‎ توسعه‌‏‎
مهمترين‌‏‎ از‏‎ يكي‌‏‎ زيرا‏‎.‎مي‌گيرد‏‎ جاي‌‏‎ فرهنگ‌‏‎ حوزه‌‏‎ در‏‎ البته‌‏‎
به‌‏‎ رو ، ‏‎ اين‌‏‎ از‏‎.است‌‏‎ انديشه‌ورزي‌‏‎ و‏‎ انديشه‌‏‎ فرهنگ‌‏‎ عناصر‏‎
عرصه‌‏‎ در‏‎ تعقل‌‏‎ و‏‎ تامل‌‏‎ و‏‎ تدبر‏‎ و‏‎ تفكر‏‎ هرگونه‌‏‎ آنكه‌‏‎ مناسبت‌‏‎
توسعه‌‏‎ مي‌كند ، ‏‎ پيدا‏‎ موضوعيت‌‏‎ -‎ عام‌‏‎ مفهوم‌‏‎ به‌‏‎ – فرهنگ‌‏‎
از‏‎ فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ كلام‌ ، ‏‎ يك‌‏‎ در‏‎ و‏‎ انديشه‌ورزي‌‏‎ زمينه‌هاي‌‏‎
آدمي‌‏‎ انديشمندانه‌‏‎ نگاه‌‏‎ نمودن‌‏‎ نهادينه‌‏‎ و‏‎ بسترسازي‌‏‎ طريق‌‏‎
برنده‌ ، ‏‎ پيش‌‏‎ به‌‏‎ راهبردي‌ ، ‏‎ هماره‌‏‎ گوناگون‌‏‎ موضوعات‌‏‎ به‌‏‎ نسبت‌‏‎
.است‌‏‎ مغتنم‌‏‎ و‏‎ ارزشمند‏‎
علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎
نظريه‌‏‎ انديشيدنها ، ‏‎ مجموعه‌‏‎ از‏‎ اعم‌ ، عبارتست‌‏‎ معناي‌‏‎ به‌‏‎ علم‌‏‎
كه‌‏‎ آدمي‌‏‎ وجمعي‌‏‎ فردي‌‏‎ خطاهاي‌‏‎ و‏‎ آزمونها‏‎ برآيند‏‎ و‏‎ پردازيها‏‎
توسعه‌‏‎ اما‏‎است‌‏‎ تحقق‌‏‎ قابل‌‏‎ نيز‏‎ نايافتگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ شرايط‏‎ در‏‎

علمي‌‏‎ / فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎
توسعه‌‏‎ با‏‎ مي‌بايست‌‏‎ درونزا‏‎ علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ يك‌‏‎ به‌‏‎ رسيدن‌‏‎ براي‌‏‎
فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ بردن‌‏‎ پيش‌‏‎ به‌‏‎ براي‌‏‎ و‏‎ نمود‏‎ آغاز‏‎ فرهنگي‌‏‎
ضرورت‌‏‎ همچون‌‏‎ اصولي‌‏‎ و‏‎ پرداخت‌‏‎ فرهنگسازي‌‏‎ به‌‏‎ مي‌بايستي‌‏‎
جهت‌‏‎ و‏‎ هم‌انديشي‌‏‎ انديشيدن‌ ، ‏‎ در‏‎ ممارست‌‏‎ و‏‎ تمرين‌‏‎ انديشيدن‌ ، ‏‎
والاي‌‏‎ ارزشهاي‌‏‎ به‌‏‎ نيل‌‏‎ سوي‌‏‎ به‌‏‎ انديشه‌‏‎ سمت‌دهي‌‏‎ و‏‎ دادن‌‏‎
شايسته‌‏‎ مقام‌ ، ‏‎ اين‌‏‎ در‏‎ لذا‏‎.‎داد‏‎ قرار‏‎ توجه‌‏‎ مورد‏‎ را‏‎ انساني‌‏‎
توسعه‌‏‎ كه‌‏‎ شود‏‎ تاكيد‏‎ واقعيت‌‏‎ اين‌‏‎ بر‏‎ ديگر‏‎ بار‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎
كار‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎ ازينروست‌‏‎ هم‌‏‎ و‏‎ است‌‏‎ علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ پيش‌نياز‏‎ فرهنگي‌‏‎
.است‌‏‎ نزديكتر‏‎ واقعيت‌‏‎ به‌‏‎ علمي‌‏‎/فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ اصطلاح‌‏‎ بردن‌‏‎
است‌‏‎ لازم‌‏‎ شرايطي‌‏‎ علمي‌ ، ‏‎ /فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ به‌‏‎ رسيدن‌‏‎ براي‌‏‎ اما‏‎
مي‌توان‌‏‎ كه‌‏‎ مسيري‌‏‎ از‏‎ است‌‏‎ مذكور‏‎ پروسه‌‏‎ بردن‌‏‎ پيش‌‏‎ به‌‏‎ آن‌‏‎ و‏‎
اين‌‏‎.‎نمود‏‎ تلقي‌‏‎ علمي‌‏‎ /فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ تكوين‌‏‎ مراحل‌‏‎ آن‌را‏‎
:از‏‎ عبارتند‏‎ مراحل‌‏‎
.فرهنگي‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ -‎ ‎‏‏1‏‎
شدن‌‏‎ دروني‌‏‎ -‎ فرهنگ‌‏‎ متن‌‏‎ در‏‎ علمي‌‏‎ نگاه‌‏‎ شدن‌‏‎ نهادينه‌‏‎ – ‎‏‏2‏‎
.باور‏‎ علم‌‏‎ جامعه‌‏‎ شكل‌گيري‌‏‎ و‏‎ -‎ علمي‌‏‎ نگاه‌‏‎
.علم‌آموزي‌‏‎ -‎ ‎‏‏3‏‎

.علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ -‎ ‎‏‏4‏‎
فرهنگي‌‏‎ بسترسازي‌‏‎
توسعه‌‏‎ پروسه‌‏‎ بخش‌‏‎ دشوارترين‌‏‎ عين‌حال‌‏‎ در‏‎ و‏‎ مرحله‌‏‎ نخستين‌‏‎
اما‏‎.‎جامعه‌اي‌‏‎ هر‏‎ در‏‎ است‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ علمي‌ ، ‏‎ /فرهنگي‌‏‎
و‏‎ برجسته‌تر‏‎ زماني‌‏‎ ويژه‌‏‎ به‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ پروژه‌‏‎ اجراي‌‏‎ دشواري‌‏‎
هيچگونه‌‏‎ از‏‎ نظر‏‎ مورد‏‎ جامعه‌‏‎ كه‌‏‎ مي‌شود‏‎ جلوه‌گر‏‎ عمده‌تر‏‎
مذكور‏‎ دشواري‌‏‎ نيز ، ‏‎.نباشد‏‎ برخوردار‏‎ لازم‌‏‎ زمينه‌‏‎ و‏‎ استعداد‏‎
خواهد‏‎ چندان‌ ، ‏‎ صد‏‎ بلكه‌‏‎ و‏‎ چندان‌‏‎ دو‏‎ اختصاصي‌تري‌ ، ‏‎ شرايط‏‎ در‏‎
دچار‏‎ هويت‌‏‎ بحران‌‏‎ به‌‏‎ مفروض‌‏‎ جامعه‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ وضعيتي‌‏‎ آن‌‏‎ و‏‎ بود‏‎
اين‌‏‎ در‏‎ فرهنگي‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ مانع‌‏‎ مهمترين‌‏‎ لذا ، ‏‎.باشد‏‎ شده‌‏‎
.دانست‌‏‎ جامعه‌‏‎ در‏‎ هويت‌‏‎ بحران‌‏‎ مي‌توان‌‏‎ را‏‎ زمينه‌‏‎
تحميل‌‏‎ جامعه‌‏‎ به‌‏‎ را‏‎ محروميتهايي‌‏‎ خود‏‎ خودي‌‏‎ به‌‏‎ هويت‌‏‎ بحران‌‏‎
زندگي‌‏‎ شئون‌‏‎ و‏‎ وجوه‌‏‎ تمامي‌‏‎ محروميتها‏‎ اين‌‏‎ مجموعه‌‏‎ كه‌‏‎ مي‌كند‏‎
چنين‌‏‎ در‏‎.مي‌دهد‏‎ قرار‏‎ تاثير‏‎ تحت‌‏‎ را‏‎ اجتماعي‌‏‎ و‏‎ فردي‌‏‎
است‌‏‎ ديده‌‏‎ آسيب‏‎ و‏‎ ناهنجار‏‎ فرهنگ‌‏‎ ساختار‏‎ سويي‌ ، ‏‎ از‏‎ وضعيتي‌ ، ‏‎
و‏‎ آشفتگيها‏‎ و‏‎ نابسامانيها‏‎ ناكارا ، ‏‎ سامانه‌‏‎ اين‌‏‎ كه‌‏‎
ديگر‏‎ سوي‌‏‎ از‏‎ و‏‎ ;دارد‏‎ پي‌‏‎ در‏‎ را‏‎ عقبافتادگيهايي‌‏‎
آورنده‌‏‎ پديد‏‎ خود‏‎ نوبه‌‏‎ به‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ آسيبهاي‌‏‎ و‏‎ ناهنجاريها‏‎
عبارتند‏‎ آنها‏‎ عمده‌ترين‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ منفي‌‏‎ پيامدهايي‌‏‎ و‏‎ عوارض‌‏‎
زمينه‌‏‎ گسترش‌‏‎ جمعي‌ ، ‏‎ و‏‎ فردي‌‏‎ انزواي‌‏‎ احساس‌‏‎ و‏‎ گوشه‌گيري‌‏‎:‎از‏‎
مشاركتهاي‌‏‎ بستر‏‎ كامل‌‏‎ تا‏‎ نسبي‌‏‎ انسداد‏‎ جامعه‌ ، ‏‎ در‏‎ بدبيني‌‏‎
و‏‎ استحاله‌‏‎ و‏‎ مسخ‌‏‎:بر‏‎ مشتمل‌‏‎ بي‌هويتي‌‏‎ سياسي‌ ، ‏‎ و‏‎ اجتماعي‌‏‎
.نايافتگيها‏‎ توسعه‌‏‎ از‏‎ طيفي‌‏‎ كلام‌‏‎ يك‌‏‎ در‏‎ و‏‎ فرهنگي‌‏‎ انجماد‏‎
بحث‌‏‎ خود‏‎ هويت‌‏‎ بحران‌‏‎ پيامدهاي‌‏‎ و‏‎ عوامل‌‏‎ و‏‎ علل‌‏‎ بررسي‌‏‎ البته‌‏‎
مقوله‌‏‎ اين‌‏‎ فراختر‏‎ گستره‌اي‌‏‎ و‏‎ ديگر‏‎ مجالي‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ مستقلي‌‏‎
مي‌شود‏‎ اكتفا‏‎ مهم‌‏‎ اين‌‏‎ به‌‏‎ تنها‏‎ اينجا‏‎ در‏‎ اما‏‎ مي‌طلبد ، ‏‎ را‏‎
ژرف‌ساختي‌‏‎ نيازمند‏‎ فرهنگ‌ ، ‏‎ ارتقاي‌‏‎ و‏‎ رشد‏‎ جهت‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ كه‌‏‎
بستر‏‎ وجود‏‎ با‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ آشكار‏‎ و‏‎ است‌‏‎ هنجار‏‎ و‏‎ طبيعي‌‏‎ و‏‎ سالم‌‏‎
فرهنگي‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ فرآيند‏‎ بيمار ، ‏‎ و‏‎ آسيبزده‌‏‎ و‏‎ ناهنجار‏‎
نيازمند‏‎ كه‌‏‎ طولاني‌‏‎ و‏‎ طاقت‌فرسا‏‎ و‏‎ دشوار‏‎ بس‌‏‎ است‌‏‎ كاري‌‏‎
جمعي‌‏‎ تلاشهاي‌‏‎ و‏‎ فردي‌‏‎ اهتمام‌‏‎ برنامه‌ريزي‌ ، ‏‎ انديشه‌ورزي‌ ، ‏‎
توسعه‌‏‎ جوامع‌‏‎ در‏‎ علمي‌‏‎ / فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ بنابراين‌ ، ‏‎.‎است‌‏‎
نزد‏‎ در‏‎ خاصه‌‏‎ و‏‎ سوم‌‏‎ جهان‌‏‎ كشورهاي‌‏‎ در‏‎ ويژه‌‏‎ به‌‏‎ و‏‎ نايافته‌‏‎
آهنگند ، ‏‎ دراز‏‎ تاريخي‌‏‎ بحرانهاي‌‏‎ دچار‏‎ علت‌‏‎ هر‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎ اقوامي‌‏‎
پيچيده‌تر‏‎ و‏‎ بطئي‌تر‏‎ و‏‎ دشوارتر‏‎ بسيار‏‎ بسيار‏‎ است‌‏‎ فرآيندي‌‏‎
فرهنگي‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ نمونه‌ ، ‏‎ براي‌‏‎.‎ناشناخته‌تر‏‎ درعين‌حال‌‏‎ و‏‎
هر‏‎ يا‏‎ و‏‎ آلمان‌‏‎ سوئيس‌ ، ‏‎:‎مانند‏‎ يافته‌ ، ‏‎ توسعه‌‏‎ جامعه‌‏‎ يك‌‏‎ در‏‎
بود‏‎ خواهد‏‎ پرثمرتر‏‎ و‏‎ آسانتر‏‎ مراتب‏‎ به‌‏‎ ديگر ، ‏‎ اروپايي‌‏‎ كشور‏‎
يا‏‎ و‏‎ افغانستان‌‏‎ يا‏‎ عراق‌‏‎ همچون‌‏‎ نايافته‌اي‌‏‎ توسعه‌‏‎ جامعه‌‏‎ تا‏‎
همين‌‏‎ به‌‏‎ توسعه‌ ، ‏‎ حال‌‏‎ در‏‎ است‌‏‎ كشوري‌‏‎ تعبيري‌‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎ ايران‌‏‎ حتي‌‏‎
اقوام‌‏‎ يا‏‎ طبقات‌‏‎ و‏‎ اقشار‏‎ نزد‏‎ در‏‎ فرهنگي‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ ميزان‌ ، ‏‎
در‏‎ يا‏‎ و‏‎ نايافته‌‏‎ توسعه‌‏‎ كشورهاي‌‏‎ اين‌‏‎ از‏‎ يك‌‏‎ هر‏‎ كه‌‏‎ مختلفي‌‏‎
اين‌‏‎ درخود‏‎ زيرا‏‎ ;نيست‌‏‎ يكسان‌‏‎ داده‌اند ، ‏‎ شكل‌‏‎ را‏‎ توسعه‌‏‎ حال‌‏‎
فردي‌‏‎ برخورداريهاي‌‏‎ از‏‎ متفاوتي‌‏‎ و‏‎ مختلف‌‏‎ سطوح‌‏‎ نيز ، ‏‎ كشورها‏‎
و‏‎ است‌‏‎ تشخيص‌‏‎ قابل‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎ و‏‎ انساني‌‏‎ حقوق‌‏‎ از‏‎ جمعي‌‏‎ و‏‎
بحرانهاي‌‏‎ انواع‌‏‎ به‌‏‎ جوامع‌‏‎ اينگونه‌‏‎ كه‌‏‎ اينروست‌‏‎ از‏‎ هم‌‏‎
و‏‎ آمده‌اند‏‎ دچار‏‎ اقتصادي‌‏‎ و‏‎ سياسي‌‏‎ اجتماعي‌ ، ‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎
در‏‎ را ، ‏‎ موانع‌‏‎ از‏‎ مجموعه‌اي‌‏‎ خود‏‎ موجود ، ‏‎ بحرانهاي‌‏‎ متقابلا‏‎
.است‌‏‎ نموده‌‏‎ فراهم‌‏‎ آنها‏‎ براي‌‏‎ توسعه‌ ، ‏‎ به‌‏‎ دستيابي‌‏‎ راه‌‏‎
بسترسازي‌‏‎ دشواريهاي‌‏‎ و‏‎ پيچيدگيها‏‎ از‏‎ برجسته‌اي‌‏‎ نمونه‌‏‎
كه‌‏‎ است‌‏‎ ملي‌‏‎ و‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ بحران‌‏‎ سوم‌ ، ‏‎ جهان‌‏‎ جوامع‌‏‎ در‏‎ فرهنگي‌‏‎
موانع‌‏‎ و‏‎ نموده‌‏‎ ناهموار‏‎ را‏‎ توسعه‌‏‎ بستر‏‎ ساخت‌‏‎ ژرف‌‏‎ سده‌هاست‌‏‎
.است‌‏‎ نموده‌‏‎ ايجاد‏‎ توسعه‌‏‎ جريان‌‏‎ بستر‏‎ بر‏‎ نيز‏‎ را‏‎ عديده‌اي‌‏‎
در‏‎ است‌‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ بحران‌‏‎ هويتي‌ ، ‏‎ بحران‌‏‎ اين‌‏‎ از‏‎ نمونه‌‏‎ يك‌‏‎
است‌‏‎ بوده‌‏‎ مانع‌‏‎ بزرگترين‌‏‎ همواره‌‏‎ كه‌‏‎ خاورميانه‌‏‎ كردان‌‏‎ نزد‏‎
سالهاي‌‏‎ بحران‌‏‎ اين‌‏‎.‎ديرزي‌‏‎ قوم‌‏‎ اين‌‏‎ يافتن‌‏‎ توسعه‌‏‎ سرراه‌‏‎ بر‏‎
نگاه‌‏‎ ملتهب‏‎ را‏‎ خاورميانه‌‏‎ كردان‌‏‎ جامعه‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ متمادي‌‏‎
اشتعال‌ ، ‏‎ قابل‌‏‎ و‏‎ ناآرام‌‏‎ و‏‎ نابهنجار‏‎ زمينه‌‏‎ همين‌‏‎ و‏‎ داشته‌‏‎
اقتصادي‌‏‎ اجتماعي‌ ، ‏‎ ثبات‌‏‎ و‏‎ توسعه‌‏‎ به‌‏‎ نيل‌‏‎ براي‌‏‎ كوشش‌‏‎ هرگونه‌‏‎
.است‌‏‎ نموده‌‏‎ خنثي‌‏‎ را‏‎ منطقه‌‏‎ اين‌‏‎ در‏‎ سياسي‌‏‎ و‏‎
باور‏‎ علم‌‏‎ جامعه‌‏‎ شكل‌گيري‌‏‎ و‏‎ علمي‌‏‎ نگاه‌‏‎ شدن‌‏‎ نهادينه‌‏‎
آمدن‌‏‎ سامان‌‏‎ به‌‏‎ و‏‎ فرهنگ‌‏‎ بستر‏‎ ساختهاي‌‏‎ ژرف‌‏‎ شكل‌گيري‌‏‎ از‏‎ پس‌‏‎
جوانه‌‏‎ جامعه‌‏‎ در‏‎ علمي‌‏‎ نگاه‌‏‎ رفته‌رفته‌‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎ ساختار‏‎
انس‌‏‎ علمي‌‏‎ نگرشي‌‏‎ و‏‎ انديشه‌‏‎ با‏‎ آرام‌آرام‌ ، ‏‎ جامعه‌‏‎ و‏‎ زد‏‎ خواهد‏‎
نتيجه‌‏‎ و‏‎ شد‏‎ خواهد‏‎ شكوفا‏‎ علمي‌‏‎ باور‏‎ بنابراين‌‏‎ و‏‎ يافت‌‏‎ خواهد‏‎
وخرد‏‎ مجرب‏‎ تجربه‌‏‎ و‏‎ علمي‌‏‎ انديشه‌‏‎ كه‌‏‎ آنست‌‏‎ علم‌ ، ‏‎ شكوفايي‌‏‎
خواهد‏‎ پرتو‏‎ انسان‌‏‎ زندگي‌‏‎ گوناگون‌‏‎ وجوه‌‏‎ و‏‎ زوايا‏‎ بر‏‎ جمعي‌‏‎
علمي‌‏‎ نقادي‌‏‎ و‏‎ وقاد‏‎ ذهن‌‏‎ بست‌ ، ‏‎ برخواهد‏‎ رخت‌‏‎ خرافات‌‏‎ افكند ، ‏‎
و‏‎ يافت‌‏‎ خواهد‏‎ جريان‌‏‎ جمعي‌‏‎ تصميم‌گيريهاي‌‏‎ و‏‎ رفتارها‏‎ در‏‎
انسان‌‏‎ بشري‌ ، ‏‎ علوم‌‏‎ مجموعه‌‏‎ و‏‎ دانشها‏‎ و‏‎ تجارب‏‎ سايه‌‏‎ در‏‎ البته‌‏‎
نهادينه‌‏‎ به‌هرحال‌ ، ‏‎.‎يافت‌‏‎ خواهد‏‎ دست‌‏‎ توسعه‌‏‎ و‏‎ توانايي‌‏‎ به‌‏‎
درغيراين‌‏‎ و‏‎ است‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ معلول‌‏‎ علمي‌‏‎ نگاه‌‏‎ شدن‌‏‎
كالاي‌‏‎ يك‌‏‎ صرفا‏‎ علمي‌‏‎ دستاوردهاي‌‏‎ مجموعه‌‏‎ و‏‎ علم‌‏‎ صورت‌ ، ‏‎
توسعه‌‏‎ آن‌ ، ‏‎ از‏‎ بهره‌وري‌‏‎ صورت‌‏‎ در‏‎ حتي‌‏‎ كه‌‏‎ بود‏‎ خواهد‏‎ وارداتي‌‏‎
فرهنگي‌ ، ‏‎ بسترسازي‌‏‎ بدون‌‏‎ زيرا‏‎ ;يافت‌‏‎ نخواهد‏‎ تحقق‌‏‎ انساني‌‏‎
نخواهد‏‎ جايي‌‏‎ به‌‏‎ ره‌‏‎ و‏‎ بود‏‎ نخواهد‏‎ بيش‌‏‎ خيالي‌‏‎ علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎
توسعه‌‏‎ جريان‌‏‎ ودر‏‎ باشد‏‎ درونزا‏‎ بايد‏‎ علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎.‎برد‏‎
مهمترين‌‏‎ كه‌ ، ‏‎ روست‌‏‎ اين‌‏‎ از‏‎ هم‌‏‎.باشد‏‎ شده‌‏‎ دروني‌‏‎ علمي‌‏‎/فرهنگي‌‏‎
كشورهاي‌‏‎ مدرنيزاسيون‌‏‎ پروژه‌‏‎ بر‏‎ كه‌‏‎ انتقادي‌‏‎ اساسي‌ترين‌‏‎ و‏‎
يا‏‎ علم‌‏‎ بودن‌‏‎ بيروني‌‏‎ همان‌‏‎ است‌‏‎ وارد‏‎ اخير ، ‏‎ سده‌‏‎ در‏‎ سوم‌‏‎ جهان‌‏‎
شده‌‏‎ آماده‌‏‎ جويده‌‏‎ لقمه‌‏‎ نمودن‌‏‎ وارد‏‎ يا‏‎ و‏‎ علم‌‏‎ بودن‌‏‎ تزريقي‌‏‎
قرن‌‏‎ پاياني‌‏‎ دهه‌‏‎ چند‏‎ در‏‎ ويژه‌‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ علمي‌‏‎ دستاوردهاي‌‏‎
نايافتگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ و‏‎ عقبماندگي‌‏‎ بر‏‎ مرهمي‌‏‎ نتوانست‌‏‎ بيستم‌ ، ‏‎
از‏‎ مدرنيسم‌‏‎ تندباد‏‎ وزيدن‌‏‎ با‏‎ حتي‌‏‎ و‏‎ باشد‏‎ سوم‌‏‎ جهان‌‏‎ كشورهاي‌‏‎
ديار ، ‏‎ آن‌‏‎ در‏‎ مدرنيسم‌‏‎ پست‌‏‎ پديده‌‏‎ ظهور‏‎ و‏‎ زمين‌‏‎ مغرب‏‎ جانب‏‎
توصيه‌هاي‌‏‎ و‏‎ سوادآموزي‌‏‎ همچون‌‏‎ مسايلي‌‏‎ زمين‌‏‎ مشرق‌‏‎ در‏‎ هنوز‏‎
نيز‏‎ و‏‎ مزاج‌‏‎ اجابت‌‏‎ از‏‎ پس‌‏‎ دستها‏‎ زدن‌‏‎ صابون‌‏‎ جهت‌‏‎ بهداشتي‌‏‎
جمع‌آوري‌‏‎ نحوه‌‏‎ و‏‎ غذا‏‎ وعده‌‏‎ هر‏‎ از‏‎ پس‌‏‎ دندانها‏‎ زدن‌‏‎ مسواك‌‏‎
از‏‎ بهينه‌‏‎ استفاده‌‏‎ و‏‎ فاضلاب‏‎ بهداشتي‌‏‎ دفع‌‏‎ ضرورت‌‏‎ و‏‎ زباله‌‏‎
حياتي‌ترين‌‏‎ و‏‎ ضروري‌ترين‌‏‎ و‏‎ مهمترين‌‏‎..‎ و‏‎ سطحي‌‏‎ آبهاي‌‏‎
به‌‏‎ رسد‏‎ چه‌‏‎ تا‏‎ ;مي‌آيد‏‎ شمار‏‎ به‌‏‎ فرهنگ‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ پروژه‌هاي‌‏‎
به‌‏‎ كه‌‏‎ جامعه‌‏‎ پايين‌‏‎ طبقات‌‏‎ به‌‏‎ فيزيك‌‏‎ همچون‌‏‎ علومي‌‏‎ آموزش‌‏‎
به‌‏‎ محدودي‌ ، ‏‎ و‏‎ ناقص‌‏‎ و‏‎ خلق‌الساعه‌‏‎ آموزش‌‏‎ چنين‌‏‎ هيچ‌وجه‌‏‎
باور‏‎ علم‌‏‎ جامعه‌‏‎ شكل‌گيري‌‏‎ و‏‎ علمي‌‏‎ نگاه‌‏‎ شدن‌‏‎ نهادينه‌‏‎
.نمي‌انجامد‏‎
اتاق‌‏‎ و‏‎ خانه‌علم‌‏‎ و‏‎ فيزيك‌سرا‏‎ برپايي‌‏‎ دليل‌ ، ‏‎ همين‌‏‎ به‌‏‎
سود‏‎ اختصاص‌‏‎ چون‌‏‎ اقداماتي‌‏‎ نيز‏‎ و‏‎ زيرزمين‌موزه‌‏‎ و‏‎ رياضيات‌‏‎
براي‌‏‎ جانبي‌‏‎ آموزشهاي‌‏‎ حتي‌‏‎ و‏‎ انتشارات‌‏‎ امر‏‎ به‌‏‎ كارخانه‌‏‎
به‌‏‎ دانشگاهي‌‏‎ علمي‌‏‎ آموزشهاي‌‏‎ دادن‌‏‎ تسري‌‏‎ و‏‎ معدود‏‎ عده‌اي‌‏‎
و‏‎ ماجور‏‎ كوششهاي‌‏‎ كه‌‏‎ عين‌حال‌‏‎ در‏‎ پايين‌‏‎ اقشار‏‎ و‏‎ سطوح‌‏‎
از‏‎ هيچكدام‌‏‎ اما‏‎ مي‌گردند ، ‏‎ محسوب‏‎ تقديري‌‏‎ شايان‌‏‎ به‌هرحال‌‏‎
علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ به‌‏‎ آن‌ ، ‏‎ نظير‏‎ تلاشهاي‌‏‎ ديگر‏‎ و‏‎ اقدامات‌‏‎ اين‌‏‎
علمي‌‏‎ نگاه‌‏‎ شدن‌‏‎ نهادينه‌‏‎ تحقق‌‏‎ زيرا‏‎;انجاميد‏‎ نخواهد‏‎ جامعه‌‏‎
و‏‎ قانونمند‏‎ پروسه‌‏‎ نتيجه‌‏‎ در‏‎ تنها‏‎ باور ، ‏‎ علم‌‏‎ جامعه‌‏‎ ظهور‏‎ و‏‎
;گرديد‏‎ خواهد‏‎ حاصل‌‏‎ علمي‌‏‎ / فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ شده‌‏‎ برنامه‌ريزي‌‏‎
ناهماهنگ‌‏‎ و‏‎ كم‌عمق‌‏‎ و‏‎ محدود‏‎ و‏‎ مقطعي‌‏‎ دادن‌‏‎ انتشار‏‎ زيرا‏‎
نمودن‌‏‎ فراهم‌‏‎ و‏‎ قبلي‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ بدون‌‏‎ علمي‌ ، ‏‎ آموزه‌هاي‌‏‎
جمعي‌ ، ‏‎ معرفت‌‏‎ و‏‎ شعور‏‎ و‏‎ درك‌‏‎ پيدايي‌‏‎ زمينه‌هاي‌‏‎ و‏‎ ژرف‌ساختها‏‎
و‏‎ بي‌سرانجام‌‏‎ و‏‎ برونزا‏‎ است‌‏‎ اقدامي‌‏‎ و‏‎ نبوده‌‏‎ كارساز‏‎ هرگز‏‎
/فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ زمينه‌‏‎ در‏‎ اقدامي‌‏‎ هرگونه‌‏‎ بالعكس‌ ، ‏‎شعارگونه‌‏‎
علمي‌‏‎ نگاه‌‏‎ نمودن‌‏‎ نهادينه‌‏‎ و‏‎ فرهنگي‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ طريق‌‏‎ از‏‎ علمي‌‏‎
و‏‎ اصولي‌‏‎ روندي‌‏‎ علم‌ ، ‏‎ بسط‏‎ و‏‎ علمي‌‏‎ آموزشهاي‌‏‎ ترويج‌‏‎ سپس‌‏‎ و‏‎
هرگونه‌‏‎ و‏‎ است‌‏‎ معرفت‌آفرين‌‏‎ و‏‎ درونزا‏‎ شده‌ ، ‏‎ برنامه‌ريزي‌‏‎
كارآ ، ‏‎ همواره‌‏‎ بستري‌ ، ‏‎ چنين‌‏‎ در‏‎ معنوي‌‏‎ و‏‎ مادي‌‏‎ سرمايه‌گذاري‌‏‎
چنين‌‏‎ در‏‎ تنها‏‎ البته‌‏‎ و‏‎ بود‏‎ خواهد‏‎ موفقيت‌آميز‏‎ و‏‎ پرثمر‏‎
مناسبت‌‏‎ مجراي‌‏‎ در‏‎ و‏‎ واقعي‌‏‎ شكل‌‏‎ به‌‏‎ علم‌‏‎ ترويج‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ وضعيتي‌‏‎
.يافت‌‏‎ خواهد‏‎ تحقق‌‏‎ خود ، ‏‎
علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ و‏‎ علم‌آموزي‌‏‎
عين‌حال‌‏‎ در‏‎ و‏‎ فراگير‏‎ و‏‎ ملي‌‏‎ است‌‏‎ پروژه‌اي‌‏‎ “علم‌آموزي‌‏‎”
هدفدار ، ‏‎ و‏‎ قانونمند‏‎ و‏‎ شده‌‏‎ برنامه‌ريزي‌‏‎ به‌طور‏‎ كه‌‏‎ جهاني‌‏‎
اين‌‏‎ به‌‏‎ پرداختن‌‏‎ هرچند‏‎.‎اجراست‌‏‎ قابل‌‏‎ انساني‌‏‎ جوامع‌‏‎ همه‌‏‎ در‏‎
به‌‏‎ لازم‌‏‎ اما‏‎ نيست‌ ، ‏‎ نگارنده‌‏‎ نظر‏‎ منظور‏‎ فعلي‌‏‎ بحث‌‏‎ در‏‎ مقوله‌‏

آن‌‏‎ يافته‌‏‎ ارتقاء‏‎ سطح‌‏‎ و‏‎ آموزي‌‏‎ علم‌‏‎ پروژه‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ يادآوري‌‏‎
بسترسازي‌‏‎ فرض‌‏‎ پيش‌‏‎ دو‏‎ امتداد‏‎ در‏‎ هماره‌‏‎ -‎ علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎
جامعه‌‏‎ فرهنگ‌‏‎ متن‌‏‎ در‏‎ علمي‌‏‎ نگاه‌‏‎ شدن‌‏‎ نهادينه‌‏‎ تحقق‌‏‎ و‏‎ فرهنگي‌‏‎
هيچ‌‏‎ در‏‎ هرگز‏‎ واقعيت‌ ، ‏‎ اين‌‏‎ به‌‏‎ توجه‌‏‎ بدون‌‏‎ و‏‎ مي‌گيرد‏‎ قرار‏‎
را‏‎ درونزا‏‎ علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ و‏‎ علم‌آموزي‌‏‎ نمي‌توان‌‏‎ جامعه‌اي‌‏‎
همه‌‏‎ مي‌تواند‏‎ جامعه‌‏‎ در‏‎ علم‌آموزي‌‏‎ هرحال‌ ، ‏‎ در‏‎.‎داشت‌‏‎ انتظار‏‎
كه‌‏‎ است‌‏‎ فرآيندي‌‏‎ و‏‎ دهد‏‎ قرار‏‎ پوشش‌‏‎ تحت‌‏‎ را‏‎ سني‌‏‎ سطوح‌‏‎ و‏‎ اقشار‏‎
و‏‎ تداوم‌‏‎ و‏‎ آغاز‏‎ نقطه‌‏‎ مي‌توان‌‏‎ شناختي‌‏‎ پديدار‏‎ ديدگاه‌‏‎ از‏‎
نبايد‏‎ را‏‎ نكته‌‏‎ اين‌‏‎ اما ، ‏‎.‎شد‏‎ قائل‌‏‎ آن‌‏‎ براي‌‏‎ توسعه‌‏‎ و‏‎ ارتقاء‏‎
نقطه‌‏‎ همان‌‏‎ آموزي‌ ، ‏‎ علم‌‏‎ پروسه‌‏‎ آغاز‏‎ نقطه‌‏‎ كه‌‏‎ نمود‏‎ فراموش‌‏‎
و‏‎ است‌‏‎ جامعه‌‏‎ فرهنگ‌‏‎ متن‌‏‎ در‏‎ علمي‌‏‎ نگاه‌‏‎ شدن‌‏‎ نهادينه‌‏‎ پايان‌‏‎
صورت‌‏‎ به‌‏‎ و‏‎ ندارد‏‎ مشخصي‌‏‎ پاياني‌‏‎ نقطه‌‏‎ علم‌آموزي‌‏‎ سرانجام‌ ، ‏‎
.مي‌گردد‏‎ ادغام‌‏‎ علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ پروسه‌‏‎ طيف‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ طيفي‌‏‎
است‌‏‎ گستره‌اي‌‏‎ علمي‌ ، ‏‎/فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ فرآيند‏‎ آنكه‌ ، ‏‎ سخن‌‏‎ فرجام‌‏‎
اين‌‏‎ ابتداي‌‏‎.‎نيست‌‏‎ متصور‏‎ آن‌‏‎ بر‏‎ پاياني‌‏‎ اما‏‎ دارد ، ‏‎ ابتدا‏‎ كه‌‏‎
علمي‌‏‎ توسعه‌‏‎ آن‌‏‎ پايان‌ناپذير‏‎ بخش‌‏‎ و‏‎ فرهنگي‌‏‎ بسترسازي‌‏‎ پروسه‌‏‎
همراه‌‏‎ و‏‎ مانوس‌‏‎ آدمي‌‏‎ با‏‎ عمر‏‎ پايين‌‏‎ سنين‌‏‎ از‏‎ را‏‎ علم‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎
عشق‌ ، ‏‎ و‏‎ ايمان‌‏‎ ديگر‏‎ عنصر‏‎ دو‏‎ با‏‎ را‏‎ علم‌‏‎ همچنين‌‏‎مي‌سازد‏‎
انسان‌‏‎ تكامل‌‏‎ و‏‎ توسعه‌‏‎ لاينفك‌‏‎ و‏‎ اساسي‌‏‎ ركن‌‏‎ سه‌‏‎ مي‌توان‌‏‎
.ناميد‏‎
‌‏‎ ‌

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × یک =