هويت فرهنگی و تاريخ كردان خاوميانه / بخش دوم

‌‏‎ دکتر سوران کردستاني محقق و نويسنده کرد

منتشر شده در روزنامه همشهری

شماره‌ 2141‏‎ ‎‏‏،‏‎14 JUN 2000 خرداد 1379 ، ‏‎ چهارشنبه‌ 25‏


شمسي‌ ، ‏‎ هجري‌‏‎ سال‌ 1324‏‎ در‏‎ دوم‌ ، ‏‎ بين‌الملل‌‏‎ جنگ‌‏‎ جريان‌‏‎ در‏‎
سرشناس‌‏‎ روحاني‌‏‎ محمد ، ‏‎ قاضي‌‏‎ رهبري‌‏‎ به‌‏‎ ايراني‌‏‎ كردان‌‏‎ بارديگر‏‎
گام‌‏‎ خويش‌‏‎ قومي‌‏‎ حقوق‌‏‎ احقاق‌‏‎ و‏‎ هويت‌‏‎ احراز‏‎ مسير‏‎ مهابادي‌ ، در‏‎
تحت‌‏‎ نيز‏‎ بار‏‎ اين‌‏‎ اما‏‎زدند‏‎ دست‌‏‎ اقداماتي‌‏‎ به‌‏‎ و‏‎ برداشتند‏‎
-طلب‏‎ تجزيه‌‏‎ و‏‎ بيگانه‌‏‎ ايادي‌‏‎ و‏‎ خائن‌‏‎ و‏‎ متجاسر‏‎ چون‌‏‎ عناويني‌‏‎
اقوام‌‏‎ سركوب‏‎ استراتژي‌‏‎ هميشگي‌‏‎ و‏‎ كليشه‌اي‌‏‎ اصطلاحات‌‏‎ از‏‎ كه‌‏‎
مورد‏‎ -‎است‌‏‎ شمار‏‎ به‌‏‎ ايران‌‏‎ مدفون‌‏‎ سلاطين‌‏‎ سنتي‌‏‎ سلطه‌‏‎ عصر‏‎ در‏‎
.گرديدند‏‎ واقع‌‏‎ پهلوي‌‏‎ رژيم‌‏‎ تحقير‏‎ و‏‎ قلع‌وقمع‌‏‎ ;سركوب‏‎
فاصله‌‏‎ در‏‎ نفت‌‏‎ صنعت‌‏‎ شدن‌‏‎ ملي‌‏‎ سراسري‌‏‎ نهضت‌‏‎ جريان‌‏‎ در‏‎ همچنين‌ ، ‏‎
طرفداران‌‏‎ جرگه‌‏‎ به‌‏‎ ايراني‌‏‎ كردهاي‌‏‎ شمسي‌ ، ‏‎ سالهاي‌ 13291333‏‎
اصطلاحات‌‏‎ به‌‏‎ و‏‎ پيوستند‏‎ مصدق‌‏‎ محمد‏‎ دكتر‏‎ ملي‌‏‎ كابينه‌‏‎
خويش‌‏‎ از‏‎ تحركاتي‌‏‎ راه‌‏‎ اين‌‏‎ در‏‎ و‏‎ بستند‏‎ اميد‏‎ وي‌‏‎ اجتماعي‌‏‎
مرداد ، ‏‎ ننگين‌ 28‏‎ كودتاي‌‏‎ باوقوع‌‏‎ نهايت‌ ، ‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ دادند‏‎ بروز‏‎
طول‌‏‎ در‏‎ بدينسان‌‏‎ و‏‎ گرديدند‏‎ سركوب‏‎ ايرانيان‌‏‎ ساير‏‎ با‏‎ همراه‌‏‎
ايران‌‏‎ سراسر‏‎ بر‏‎ وديكتاتوري‌‏‎ اختناق‌‏‎ جو‏‎ دوم‌ ، ‏‎ پهلوي‌‏‎ حاكميت‌‏‎
.گرديد‏‎ حاكم‌‏‎ كردستان‌‏‎ بر‏‎ جمله‌‏‎ از‏‎ و‏‎
كردستان‌‏‎ در‏‎ اجتماعي‌‏‎ /سياسي‌‏‎ معاصر‏‎ وقايع‌‏‎ سير‏‎ مطالعه‌‏‎ از‏‎
دو‏‎ با‏‎ همواره‌‏‎ ايراني‌‏‎ كردان‌‏‎ كه‌‏‎ برمي‌آيد‏‎ چنين‌‏‎ ايران‌ ، ‏‎
بحران‌‏‎ نخست‌ ، ‏‎:‎بوده‌اند‏‎ روبه‌رو‏‎ خويش‌‏‎ جامعه‌‏‎ در‏‎ اصلي‌‏‎ بحران‌‏‎
اما‏‎.‎ايراني‌‏‎ ملي‌‏‎ هويت‌‏‎ مشترك‌‏‎ بحران‌‏‎ دوم‌ ، ‏‎ و‏‎ كرد‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎
مشاركتهاي‌‏‎ و‏‎ ازفعاليتها‏‎ همواره‌‏‎ را‏‎ قومي‌ ، كردان‌‏‎ هويت‌‏‎ بحران‌‏‎
روند ، ‏‎ اين‌‏‎ بازتاب‏‎ ويژه‌‏‎ به‌‏‎.‎است‌‏‎ داشته‌‏‎ نگاه‌‏‎ دور‏‎ اجتماعي‌‏‎
و‏‎ افكنده‌‏‎ سايه‌‏‎ كردستان‌‏‎ اجتماعي‌‏‎ بافت‌‏‎ گوناگون‌‏‎ زواياي‌‏‎ بر‏‎
تنور‏‎ و‏‎ كشانيده‌‏‎ حاشيه‌‏‎ به‌‏‎ و‏‎ ساخته‌‏‎ منزوي‌‏‎ و‏‎ مطرود‏‎ را‏‎ آنان‌‏‎
.است‌‏‎ داشته‌‏‎ نگاه‌‏‎ داغ‌‏‎ همچنان‌‏‎ را‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ بحران‌‏‎
ما‏‎ كشور‏‎ شرايط‏‎ ايران‌ ، ‏‎ در‏‎ اسلامي‌‏‎ انقلاب‏‎ روزگار‏‎ به‌‏‎ اينك‌‏‎
بحران‌‏‎ اين‌‏‎ از‏‎ خروج‌‏‎ مستعد‏‎ و‏‎ مساعد‏‎ ديگري‌‏‎ زمان‌‏‎ هر‏‎ از‏‎ بيش‌‏‎
ما‏‎ قوانين‌‏‎ تمامي‌‏‎ اساسي‌‏‎ منبع‌‏‎ كه‌‏‎ آنجا‏‎ از‏‎.‎است‌‏‎ تاريخي‌‏‎
خروج‌‏‎ زمينه‌ساز‏‎ بهترين‌‏‎ خود‏‎ اين‌‏‎ لذا‏‎ است‌ ، ‏‎ قرآن‌‏‎ مسلمانان‌‏‎
كشور‏‎ نظام‌‏‎ اينكه‌‏‎ به‌‏‎ نظر‏‎ و‏‎ است‌‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ مزمن‌‏‎ بحران‌‏‎ از‏‎
و‏‎ اسلاميت‌‏‎ منادي‌‏‎ نظامي‌‏‎ چنين‌‏‎ و‏‎ است‌‏‎ اسلامي‌‏‎ جمهوري‌‏‎ ما‏‎
رابراي‌‏‎ شرايط‏‎ بهترين‌‏‎ موهبت‌‏‎ دو‏‎ اين‌‏‎ لذا‏‎ مي‌باشد ، ‏‎ جمهوريت‌‏‎
.است‌‏‎ نموده‌‏‎ فراهم‌‏‎ مزبور‏‎ بحران‌‏‎ از‏‎ خروج‌‏‎
بر‏‎ چنين‌‏‎ ايران‌ ، ‏‎ در‏‎ كردان‌‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ بحران‌‏‎ سير‏‎ بررسي‌‏‎ از‏‎
وجود‏‎ بحران‌‏‎ اين‌‏‎ رفع‌‏‎ راه‌‏‎ در‏‎ چند‏‎ موانعي‌‏‎ همواره‌‏‎ كه‌‏‎ مي‌آيد‏‎
:از‏‎ عبارتند‏‎ آنها‏‎ اهم‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ داشته‌‏‎
.وبالعكس‌‏‎ كردها‏‎ به‌‏‎ نسبت‌‏‎ مركزي‌‏‎ دولت‌‏‎ اعتماد‏‎ عدم‌‏‎ -‎‎‏‏1‏‎
و‏‎ بدبيني‌‏‎ و‏‎ بي‌تفاوتي‌‏‎ جو‏‎ تشديد‏‎ و‏‎ استمرار‏‎ ;وجود‏‎ -‎‏‏2‏‎
منطقه‌اي‌ ، ‏‎ و‏‎ قبيله‌اي‌‏‎ و‏‎ نژادي‌‏‎ تعصبات‌‏‎ از‏‎ ناشي‌‏‎ كينه‌توزي‌‏‎
كردستان‌‏‎ دولتي‌ ، در‏‎ غيركرد‏‎ مسئولين‌‏‎ كردو‏‎ مردم‌‏‎ فيمابين‌‏‎
.كردنشين‌‏‎ ونواحي‌‏‎
سوي‌‏‎ از‏‎ بودن‌ ، ‏‎ دوم‌‏‎ درجه‌‏‎ شهروند‏‎ و‏‎ فرهنگي‌‏‎ حقارت‌‏‎ احساس‌‏‎ -‎‏‏3‏‎
.است‌‏‎ بوده‌‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ بحران‌‏‎ مزمن‌‏‎ استمرار‏‎ از‏‎ ناشي‌‏‎ كه‌‏‎ كردان‌‏‎
ترويج‌‏‎ و‏‎ آموزش‌‏‎:همچون‌‏‎ قومي‌ ، ‏‎ /فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎ از‏‎ محروميت‌‏‎ -‎‎‏‏4‏‎
طور‏‎ به‌‏‎ (قومي‌‏‎ ادبيات‌‏‎ و‏‎ زبان‌‏‎ عنوان‌‏‎ به‌‏‎)كردي‌‏‎ ادبيات‌‏‎ و‏‎ زبان‌‏‎
فارسي‌‏‎ ادبيات‌‏‎ و‏‎ زبان‌‏‎ آموزش‌‏‎ با‏‎ همراه‌‏‎ گسترده‌‏‎ و‏‎ آزادانه‌‏‎
(.رسمي‌‏‎ و‏‎ ملي‌‏‎ ادبيات‌‏‎ و‏‎ زبان‌‏‎ عنوان‌‏‎ به‌‏‎)
در‏‎ كردها‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ بحران‌‏‎ زمينه‌‏‎ در‏‎ مطالعات‌‏‎ نتايج‌‏‎
است‌‏‎ آن‌‏‎ بيانگر‏‎ بوده‌اند ، ‏‎ مواجه‌‏‎ بحران‌‏‎ اين‌‏‎ با‏‎ كه‌‏‎ كشورهايي‌‏‎
جغرافيايي‌‏‎ مواقع‌‏‎ و‏‎ زماني‌‏‎ مقاطع‌‏‎ در‏‎ حاكميتها‏‎ برخورد‏‎ كه‌‏‎
زير‏‎ صورت‌‏‎ چهار‏‎ از‏‎ حال‌‏‎ هر‏‎ به‌‏‎ اما‏‎ است‌ ، ‏‎ بوده‌‏‎ متفاوت‌‏‎ مختلف‌ ، ‏‎
:نيست‌‏‎ خارج‌‏‎
هيات‌‏‎ برخورد ، ‏‎ اين‌‏‎ در‏‎:كرد‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ با‏‎ انكاري‌‏‎ برخورد‏‎ -‎‎‏‏1‏‎
و‏‎ كرد‏‎ موجوديت‌‏‎ به‌‏‎ “اصولا‏‎ و‏‎ “اساسا‏‎ مسلط ، ‏‎ نظام‌‏‎ و‏‎ حاكمه‌‏‎
فرهنگيش‌ ، ‏‎ و‏‎ تاريخي‌‏‎ سابقه‌‏‎ و‏‎ كردي‌‏‎ فرهنگ‌‏‎ و‏‎ كرد‏‎ قوم‌‏‎ هويت‌‏‎
و‏‎ انساني‌‏‎ غير‏‎ برخورد‏‎ نوع‌‏‎ اين‌‏‎ نمونه‌‏‎.‎نيست‌‏‎ معترف‌‏‎ و‏‎ قائل‌‏‎
لائيك‌‏‎ نظام‌‏‎ و‏‎ حاكمه‌‏‎ هيات‌‏‎ برخورد‏‎ علمي‌ ، ‏‎ غير‏‎ و‏‎ عقلاني‌‏‎ غير‏‎
كردان‌‏‎ “اساسا‏‎ نظام‌ ، ‏‎ اين‌‏‎.‎است‌‏‎ تركيه‌‏‎ كماليست‌‏‎ /تركيست‌‏‎ پان‌‏‎
را‏‎ آنها‏‎ قومي‌‏‎ اصالت‌‏‎ و‏‎ مي‌نامد‏‎ (كوهي‌‏‎ تركهاي‌‏‎)‎را‏‎ تركيه‌‏‎
.مي‌كند‏‎ انكار‏‎
:كردان‌‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ با‏‎ سركوبگرانه‌‏‎ و‏‎ تحقيرآميز‏‎ برخورد‏‎ -‎‏‏2‏‎
دولت‌‏‎ سياستهاي‌‏‎ كردان‌ ، ‏‎ با‏‎ برخوردي‌‏‎ چنين‌‏‎ نمونه‌‏‎ بهترين‌‏‎
درقبال‌‏‎ پهلوي‌ها‏‎ دوران‌‏‎ بويژه‌‏‎ و‏‎ ستم‌شاهي‌‏‎ عصر‏‎ در‏‎ مركزي‌‏‎
.است‌‏‎ بوده‌‏‎ ايراني‌‏‎ كردان‌‏‎
:كردان‌‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ با‏‎ امپراليستي‌‏‎ و‏‎ مدارانه‌‏‎ قيم‌‏‎ برخورد‏‎ -‎‎‏‏3‏‎
آمريكايي‌‏‎ مشي‌‏‎ برخوردي‌ ، ‏‎ چنين‌‏‎ نمونه‌‏‎ بارزترين‌‏‎ و‏‎ مناسبترين‌‏‎
سركوب‏‎ ازسويي‌ ، ‏‎ كه‌‏‎ آمريكاست‌‏‎ دولت‌‏‎ امپرياليستي‌‏‎ سياستهاي‌‏‎ و‏‎
ديگر ، ‏‎ طرف‌‏‎ از‏‎ و‏‎ مي‌دهد‏‎ قرار‏‎ حمايت‌‏‎ مورد‏‎ را‏‎ تركيه‌‏‎ كردان‌‏‎
در‏‎.‎است‌‏‎ داده‌‏‎ قرار‏‎ خود‏‎ حمايت‌‏‎ تحت‌‏‎ را‏‎ عراق‌‏‎ شمال‌‏‎ كردان‌‏‎
كه‌‏‎ مي‌دهد‏‎ نشان‌‏‎ علاقه‌‏‎ كرد‏‎ مسئله‌‏‎ به‌‏‎ زماني‌‏‎ آمريكا‏‎ واقع‌ ، ‏‎
.گيرد‏‎ برعهده‌‏‎ را‏‎ كردان‌‏‎ قيمومت‌‏‎ خود‏‎
نيز‏‎ و‏‎ كردان‌‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ با‏‎ متصوره‌‏‎ برخورد‏‎ نوع‌‏‎ چهارمين‌‏‎ -‎‏‏4‏‎
برخورد‏‎ همانا‏‎ مسئله‌ ، ‏‎ اين‌‏‎ با‏‎ اصولي‌‏‎ برخورد‏‎ نوع‌‏‎ تنها‏‎
برخوردي‌‏‎ چنين‌‏‎ راستي‌‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ انسان‌مدارانه‌‏‎ و‏‎ اسلامي‌‏‎
.است‌‏‎ خدمتگزاران‌‏‎ دولت‌‏‎ و‏‎ اسلامي‌‏‎ جمهوري‌‏‎ نظام‌‏‎ شايسته‌‏‎
اقوام‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎
مطالعات‌‏‎ و‏‎ شناسي‌‏‎ ايران‌‏‎ /شناسي‌‏‎ كردستان‌‏‎ پژوهشهاي‌‏‎ از‏‎
مسئله‌‏‎ كه‌‏‎ برمي‌آيد‏‎ چنين‌‏‎ كرد ، ‏‎ قوم‌‏‎ شناخت‌‏‎ زمينه‌‏‎ در‏‎ فرهنگي‌‏‎
اقوام‌‏‎ ساير‏‎ همچون‌‏‎ ايران‌‏‎ كردهاي‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎ و‏‎ هويت‌‏‎
معاصر‏‎ اجتماعي‌‏‎ /سياسي‌‏‎ معضلات‌‏‎ از‏‎ يكي‌‏‎ عنوان‌‏‎ به‌‏‎ ايراني‌ ، ‏‎
بررسي‌‏‎ و‏‎ توجه‌‏‎ شايان‌‏‎ مقوله‌اي‌‏‎ و‏‎ بوده‌‏‎ مطرح‌‏‎ ايراني‌‏‎ جامعه‌‏‎
طور‏‎ به‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎ و‏‎ هويت‌‏‎ مسئله‌‏‎ البته‌‏‎.‎است‌‏‎ گرديده‌‏‎ تلقي‌‏‎
ايراني‌‏‎ اقوام‌‏‎ مشترك‌‏‎ تاريخ‌‏‎ طول‌‏‎ در‏‎ محسوس‌‏‎ غير‏‎ و‏‎ نامريي‌‏‎
و‏‎ ازحساسيت‌‏‎ بيستم‌‏‎ قرن‌‏‎ در‏‎ بويژه‌‏‎ اما‏‎ داشته‌ ، ‏‎ وجود‏‎ همواره‌‏‎
و‏‎ حساسيت‌‏‎ اين‌‏‎ آنچه‌‏‎ و‏‎ است‌‏‎ بوده‌‏‎ برخوردار‏‎ بيشتري‌‏‎ اهميت‌‏‎
به‌‏‎ نسبت‌‏‎ كرد‏‎ جامعه‌‏‎ خودآگاهي‌‏‎ همانا‏‎ شده‌ ، ‏‎ باعث‌‏‎ را‏‎ اهميت‌‏‎
مطالبه‌‏‎ اخير ، ‏‎ سده‌‏‎ درطول‌‏‎ لذا‏‎.است‌‏‎ بوده‌‏‎ خويش‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ هويت‌‏‎
و‏‎ تشديد‏‎ و‏‎ ايجاد‏‎ با‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎ حقوق‌‏‎ و‏‎ قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ اين‌‏‎
طرفي‌ ، ‏‎ از‏‎است‌‏‎ بوده‌‏‎ همراه‌‏‎ جامعه‌‏‎ در‏‎ بحرانهايي‌‏‎ شدن‌‏‎ شعله‌ور‏‎
نتيجه‌‏‎ در‏‎ و‏‎ است‌‏‎ انجاميده‌‏‎ آن‌‏‎ تشديد‏‎ به‌‏‎ بحران‌ ، ‏‎ اين‌‏‎ تداوم‌‏‎
و‏‎ فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎ احقاق‌‏‎ به‌‏‎ نياز‏‎ ;خودآگاهي‌‏‎ رشد‏‎ مستمر‏‎ پروسه‌‏‎
ايجاد‏‎ ;مطالبات‌‏‎ اين‌‏‎ احراز‏‎ در‏‎ ناكامي‌‏‎ ;قومي‌‏‎ هويت‌‏‎ احراز‏‎
متناوبي‌‏‎ سيكل‌‏‎ بحرانها ، ‏‎ اين‌‏‎ استمرار‏‎ و‏‎ تشديد‏‎ نيز‏‎ و‏‎ بحران‌‏‎
بر‏‎ همچنان‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ آمده‌‏‎ پديد‏‎ بحران‌‏‎ تشديد‏‎ و‏‎ استمرار‏‎ از‏‎
حقوق‌‏‎ تامين‌‏‎ بنابراين‌ ، ‏‎.‎شد‏‎ خواهد‏‎ افزوده‌تر‏‎ آن‌‏‎ دامنه‌‏‎
و‏‎ فراگير‏‎ طور‏‎ به‌‏‎ اقتصادي‌‏‎ /سياسي‌‏‎ /اجتماعي‌‏‎ /فرهنگي‌‏‎
حل‌‏‎ راه‌‏‎ و‏‎ اصلي‌‏‎ چاره‌‏‎ و‏‎ اساسي‌‏‎ درمان‌‏‎ جوامع‌ ، ‏‎ در‏‎ عادلانه‌‏‎
اين‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ ديرزماني‌‏‎ البته‌‏‎.‎بحرانهاست‌‏‎ اين‌‏‎ تمامي‌‏‎ نهايي‌‏‎
در‏‎.‎است‌‏‎ شده‌‏‎ پذيرفته‌‏‎ و‏‎ شناخته‌‏‎ بين‌المللي‌‏‎ سطح‌‏‎ در‏‎ حقوق‌‏‎
حقوق‌‏‎)‎ كننده‌‏‎ تامين‌‏‎ جهاني‌‏‎ اسناد‏‎ بر‏‎ مروري‌‏‎ زمينه‌ ، ‏‎ اين‌‏‎
.مي‌سازد‏‎ راآشكار‏‎ موضوع‌‏‎ اهميت‌‏‎ ‎‏‏،‏‎(فرهنگي‌‏‎
‎‏‏،‏‎(فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎)‎ درباره‌‏‎ شده‌‏‎ منتشر‏‎ حقوقي‌‏‎ سند‏‎ نخستين‌‏‎ (‎‎‏‏1‏‎
قريب‏‎)‎ دسامبر 1948‏‎ در 10‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ بشر‏‎ حقوق‌‏‎ جهاني‌‏‎ اعلاميه‌‏‎
متحد‏‎ ملل‌‏‎ سازمان‌‏‎ عمومي‌‏‎ مجمع‌‏‎ تصويب‏‎ به‌‏‎ (‎پيش‌‏‎ قرن‌‏‎ نيم‌‏‎ به‌‏‎
حق‌‏‎ انساني‌‏‎ هر‏‎ اعلاميه‌ ، ‏‎ اين‌‏‎ ماده‌ 27‏‎ براساس‌‏‎.‎است‌‏‎ رسيده‌‏‎
داشته‌‏‎ مشاركت‌‏‎ خويش‌‏‎ جامعه‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ حيات‌‏‎ در‏‎ آزادانه‌‏‎ دارد‏‎
و‏‎ علمي‌‏‎ پيشرفتهاي‌‏‎ در‏‎ و‏‎ گردد‏‎ بهره‌ور‏‎ هنرها‏‎ از‏‎ و‏‎ باشد‏‎
براساس‌‏‎ نيز ، ‏‎.‎گردد‏‎ برخوردار‏‎ آن‌‏‎ مزاياي‌‏‎ از‏‎ و‏‎ سهيم‌‏‎ فرهنگي‌‏‎
و‏‎ ملي‌‏‎ مساعي‌‏‎ ازطريق‌‏‎ دارد‏‎ حق‌‏‎ كس‌‏‎ هر‏‎ اعلاميه‌ ، ‏‎ همين‌‏‎ ماده‌ 22‏‎
فرهنگي‌‏‎ و‏‎ اجتماعي‌‏‎ اقتصادي‌ ، ‏‎ حقوق‌‏‎ بين‌المللي‌ ، ‏‎ همكاريهاي‌‏‎
اوست‌ ، ‏‎ شخصيت‌‏‎ آزادانه‌‏‎ نمو‏‎ و‏‎ رشد‏‎ و‏‎ مقام‌‏‎ لازمه‌‏‎ كه‌‏‎ را‏‎ خويش‌‏‎
.آورد‏‎ بدست‌‏‎ كشور ، ‏‎ هر‏‎ منابع‌‏‎ و‏‎ تشكيلات‌‏‎ و‏‎ ساختار‏‎ رعايت‌‏‎ با‏‎
از‏‎ برخورداري‌‏‎ مزبور ، ‏‎ اعلاميه‌‏‎ ماده‌ 27‏‎ برابر‏‎ همچنين‌ ، ‏‎
استفاده‌‏‎ و‏‎ مذهبي‌‏‎ مراسم‌‏‎ اجراي‌‏‎ و‏‎ آموزش‌‏‎ و‏‎ خاص‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ زندگي‌‏‎
عنوان‌‏‎ به‌‏‎ زباني‌‏‎ و‏‎ مذهبي‌‏‎ قومي‌ ، ‏‎ اقليتهاي‌‏‎ براي‌‏‎ خاص‌‏‎ زبان‌‏‎ از‏‎
.است‌‏‎ شده‌‏‎ پذيرفته‌‏‎ و‏‎ شناخته‌‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎ حقوق‌‏‎
منشور‏‎ بشر ، ‏‎ حقوق‌‏‎ جهاني‌‏‎ اعلاميه‌هاي‌‏‎ انواع‌‏‎ از‏‎ ديگر‏‎ يكي‌‏‎ (‎‏‏2‏‎
.رسيد‏‎ تصويب‏‎ به‌‏‎ سال‌ 1981‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ بشر‏‎ حقوق‌‏‎ آفريقايي‌‏‎
دقيق‌‏‎ رعايت‌‏‎ با‏‎ كشور‏‎ يك‌‏‎ افراد‏‎ تمامي‌‏‎ منشور ، ‏‎ اين‌‏‎ براساس‌‏‎
لازم‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ توسعه‌‏‎ به‌‏‎ دارند‏‎ حق‌‏‎ خود‏‎ فرهنگي‌‏‎ هويت‌‏‎ و‏‎ آزادي‌‏‎
بشريت‌‏‎ مشترك‌‏‎ ميراث‌‏‎ يكسان‌از‏‎ صورت‌‏‎ به‌‏‎ و‏‎ يابند‏‎ دست‌‏‎
.گردند‏‎ بهره‌مند‏‎
مقوله‌‏‎ گرديد ، ‏‎ برپا‏‎ سال‌ 1990‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ كپنهاك‌‏‎ كنفرانس‌‏‎ در‏‎ (‎‏‏3‏‎
اين‌‏‎ در‏‎.شد‏‎ واقع‌‏‎ توجه‌‏‎ مورد‏‎ ديگر‏‎ بار‏‎ (فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎)
به‌‏‎ و‏‎ پذيرفته‌‏‎ كنندگان‌‏‎ شركت‌‏‎ سوي‌‏‎ از‏‎ زير‏‎ حقوق‌‏‎ كنفرانس‌‏‎
حق‌‏‎ ;مادري‌‏‎ زبان‌‏‎ از‏‎ آزادانه‌‏‎ استفاده‌‏‎ حق‌‏‎:‎شد‏‎ شناخته‌‏‎ رسميت‌‏‎
حق‌‏‎ ;مذهبي‌‏‎ و‏‎ زباني‌‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎ قومي‌ ، ‏‎ هويت‌‏‎ توسعه‌‏‎ و‏‎ صيانت‌‏‎
با‏‎ يا‏‎ خودي‌‏‎ كشور‏‎ افراد‏‎ ساير‏‎ با‏‎ روابط‏‎ حفظ‏‎ و‏‎ برقراري‌‏‎
مليتي‌‏‎ نژادي‌ ، ‏‎ ريشه‌‏‎ داراي‌‏‎ مرزها‏‎ سوي‌‏‎ آن‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ كساني‌‏‎
اين‌‏‎ مصوبات‌‏‎ براساس‌‏‎ نيز‏‎.‎هستند‏‎ يكسان‌‏‎ مذهبي‌‏‎ يا‏‎ فرهنگي‌‏‎
نه‌‏‎ اقليتها‏‎ مذهبي‌‏‎ و‏‎ زباني‌‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎ نژادي‌ ، ‏‎ هويت‌‏‎ كنفرانس‌ ، ‏‎
دلخواه‌‏‎ شرايط‏‎ بلكه‌‏‎ گيرد ، ‏‎ قرار‏‎ حمايت‌‏‎ مورد‏‎ مي‌بايست‌‏‎ تنها‏‎
.گردد‏‎ ايجاد‏‎ بايد‏‎ حمايتي‌‏‎ چنين‌‏‎ تضمين‌‏‎ جهت‌‏‎ مطلوب‏‎ و‏‎
به‌‏‎ Sommet سومه‌‏‎ در‏‎ گردهمايي‌ 1990‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ منشوري‌‏‎ براساس‌‏‎ (‎‏‏4‏‎
قومي‌ ، ‏‎ هويت‌‏‎ گرديد ، ‏‎ مرسوم‌‏‎ (‎پاريس‌‏‎ منشور‏‎)‎ به‌‏‎ و‏‎ رسيد‏‎ تصويب‏‎
حمايت‌‏‎ مورد‏‎ مي‌بايست‌‏‎ ملي‌‏‎ /قومي‌‏‎ اقليتهاي‌‏‎ مذهبي‌‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎
هويتي‌‏‎ چنين‌‏‎ رواج‌‏‎ و‏‎ ارتقا‏‎ براي‌‏‎ مناسب‏‎ شرايط‏‎ و‏‎ گيرد‏‎ قرار‏‎
.گردد‏‎ فراهم‌‏‎ و‏‎ ايجاد‏‎
در‏‎ متحد‏‎ ملل‌‏‎ سازمان‌‏‎ عمومي‌‏‎ مجمع‌‏‎ دسامبر 1992 ، ‏‎ در 18‏‎ (‎‎‏‏5‏‎
(فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎) خصوص‌‏‎ در‏‎ اعلاميه‌اي‌‏‎ شماره‌ 135/47‏‎ قطعنامه‌‏‎
زباني‌‏‎ و‏‎ مذهبي‌‏‎ نژادي‌ ، ‏‎ ملي‌ ، ‏‎ اقليتهاي‌‏‎ به‌‏‎ متعلق‌‏‎ افراد‏‎
زير‏‎ فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎ اعلاميه‌ ، ‏‎ اين‌‏‎ براساس‌‏‎.نمود‏‎ تصويب‏‎
:است‌‏‎ شده‌‏‎ شناخته‌‏‎ رسميت‌‏‎ به‌‏‎ و‏‎ پذيرفته‌‏‎
عمل‌‏‎ و‏‎ خود‏‎ آيين‌‏‎ به‌‏‎ پايبندي‌‏‎ ;خود‏‎ خاص‌‏‎ فرهنگ‌‏‎ از‏‎ استفاده‌‏‎ حق‌‏‎
در‏‎ كامل‌‏‎ مشاركت‌‏‎ حق‌‏‎ ;خود‏‎ خاص‌‏‎ زبان‌‏‎ بردن‌‏‎ كار‏‎ به‌‏‎ ;آن‌‏‎ طبق‌‏‎ بر‏‎
حق‌‏‎ ;عمومي‌‏‎ و‏‎ اقتصادي‌‏‎ اجتماعي‌ ، ‏‎ مذهبي‌ ، ‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎ زندگي‌‏‎
آن‌‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎ اقليتهايي‌‏‎ سرنوشت‌‏‎ خصوص‌‏‎ در‏‎ تصميم‌گيري‌‏‎ در‏‎ مشاركت‌‏‎
;خود‏‎ به‌‏‎ مخصوص‌‏‎ مجامع‌‏‎ و‏‎ انجمنها‏‎ اداره‌‏‎ و‏‎ تاسيس‌‏‎ ;وابسته‌اند‏‎
هرگونه‌‏‎ بدون‌‏‎ صلح‌آميز‏‎ و‏‎ آزاد‏‎ روابط‏‎ حفظ‏‎ و‏‎ برقراري‌‏‎ حق‌‏‎
با‏‎ و‏‎ خودي‌‏‎ گروه‌‏‎ افراد‏‎ ساير‏‎ با‏‎ نژادي‌‏‎ تبعيض‌‏‎ انديشه‌‏‎
و‏‎ نژادي‌‏‎ يا‏‎ مليتي‌‏‎ ريشه‌‏‎ دليل‌‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎ ديگر‏‎ كشورهاي‌‏‎ شهروندان‌‏‎
.مي‌باشند‏‎ پيوند‏‎ در‏‎ آنها‏‎ با‏‎ زباني‌‏‎ يا‏‎ مذهبي‌‏‎ وابستگي‌‏‎
اقليتي‌ ، ‏‎ و‏‎ منطقه‌اي‌‏‎ زبانهاي‌‏‎ اروپايي‌‏‎ منشور‏‎ براساس‌‏‎ (‎‎‏‏6‏‎
شورا‏‎ عضو‏‎ دولتهاي‌‏‎ تمامي‌‏‎ سال‌ 1992 ، ‏‎ در‏‎ اروپا‏‎ شوراي‌‏‎ مصوب‏‎
يك‌‏‎ به‌‏‎ متعلق‌‏‎ افراد‏‎ فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎ از‏‎ برخي‌‏‎ كه‌‏‎ دارند‏‎ وظيفه‌‏‎
:از‏‎ عبارتند‏‎ فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎ اين‌‏‎.‎كنند‏‎ رعايت‌‏‎ را‏‎ اقليتي‌‏‎ گروه‌‏‎
استفاده‌‏‎ حق‌‏‎ ;ملي‌‏‎ و‏‎ قومي‌‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎ هويت‌‏‎ اركان‌‏‎ از‏‎ صيانت‌‏‎ حق‌‏‎
تاسيس‌‏‎ ;اجتماعي‌‏‎ يا‏‎ خصوصي‌‏‎ زندگي‌‏‎ در‏‎ خودي‌‏‎ زبان‌‏‎ از‏‎ آزاد‏‎
;زبان‌‏‎ فراگيري‌‏‎ و‏‎ آموزش‌‏‎ ;خود‏‎ به‌‏‎ مخصوص‌‏‎ خصوصي‌‏‎ آموزش‌‏‎ موءسسات‌‏‎
هويت‌‏‎ داراي‌‏‎ كه‌‏‎ افرادي‌‏‎ ساير‏‎ با‏‎ روابط‏‎ برقراري‌‏‎ و‏‎ ايجاد‏‎
.هستند‏‎ يكسان‌‏‎ مذهبي‌‏‎ و‏‎ زباني‌‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎ نژادي‌ ، ‏‎
:ماخذ‏‎ و‏‎ منابع‌‏‎
.كريم‌‏‎ قرآن‌‏‎ -‎‎‏‏1‏‎
مرداد‏‎ ;كردستاني‌‏‎ سوران‌‏‎ /اردلان‌‏‎ دركردستان‌‏‎ مشروطيت‌‏‎ -‎‎‏‏2‏‎
.شمسي‌‏‎ ‎‏‏1378‏‎
.شمسي‌‏‎ زمستان‌ 1378‏‎:كردستان‌‏‎ سوران‌‏‎ با‏‎ مصاحبه‌‏‎ -‎‏‏3‏‎
فرهنگها ، ‏‎ متقابل‌‏‎ و‏‎ تكاملي‌‏‎ شناخت‌‏‎ نظريه‌‏‎ /لتعارفوا‏‎ طرح‌‏‎ -‎‎‏‏4‏‎
كردستاني‌ ، ‏‎ سوران‌‏‎:تمدنها‏‎ مفاهمه‌‏‎ و‏‎ تفاهم‌‏‎ فرهنگي‌ ، ‏‎ تكامل‌‏‎
.شمسي‌‏‎ دي‌ماه‌ 1378‏‎
شماره‌‏‎ همشهري‌‏‎ خانيكي‌ ، ‏‎ هادي‌‏‎ ;مي‌شود‏‎ منجمد‏‎ هويت‌‏‎ وقتي‌‏‎ -‎‏‏5‏‎
.‎‏‏1802‏‎
.شماره‌ 1985‏‎ همشهري‌‏‎ صباغيان‌ ، ‏‎ علي‌‏‎:‎فرهنگي‌‏‎ سياست‌‏‎ -‎‏‏6‏‎
.شماره‌ 2054‏‎ همشهري‌‏‎:‎فرهنگ‌‏‎ آسيبشناسي‌‏‎ -‎‏‏7‏‎
فروردين‌ 1379‏‎ امروز ، 16‏‎ مراد ، ‏‎ قاضي‌‏‎ حسن‌‏‎:نوين‌‏‎ عصبيت‌‏‎ -‎‏‏8‏‎
.شمسي‌‏‎
سيمونيه‌ ، ‏‎ يانوچ‌‏‎:بشر‏‎ حقوق‌‏‎ شده‌‏‎ فراموش‌‏‎ بخش‌‏‎ فرهنگي‌‏‎ حقوق‌‏‎ -‎‎‏‏9‏‎
همشهري‌‏‎ مصطفي‌زادگان‌ ، ‏‎ رضا‏‎ ترجمه‌‏‎اس‌‏‎.‎اس‌‏‎اي‌‏‎.‎آر‏‎ از‏‎ نقل‌‏‎ به‌‏‎
.شماره‌ 1908‏‎
سيمونيه‌ ، ‏‎ يانوچ‌‏‎:امروز‏‎ جهان‌‏‎ در‏‎ فرهنگي‌‏‎ اقليتهاي‌‏‎ -‎‏‏10‏‎
.شماره‌ 1909‏‎ همشهري‌‏‎ مصطفي‌زادگان‌ ، ‏‎ رضا‏‎ ترجمه‌‏‎

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.